Przejdź do treści głównej
Symbol graficzny Komisji Europejskiej
pl
Research and innovation

Polska

Polska

Unia Europejska wspiera naukowców, badaczy i innowatorów w przesuwaniu granic wiedzy. Zainwestowała ponad 2,2 miliarda euro w ponad 10 500 organizacji badawczych i przemysłowych w Polsce. Poznaj Natalię, która prowadzi badania nad nowymi terapiami celowanymi w leczeniu raka, i zapoznaj się z przykładami przełomowych opracowań w takich dziedzinach jak mikrobiologia, technologie cyfrowe, gospodarka o obiegu zamkniętym czy lingwistyka. 

Naukowcy rozwijają terapie celowane w leczeniu raka

Badacze nieustannie poszukują innowacyjnych sposobów skuteczniejszej walki z rakiem. Międzynarodowy zespół naukowców, pod kierunkiem Natalii Marek-Trzonkowskiej z Uniwersytetu Gdańskiego, prowadzi badania nad nowymi terapiami celowanymi w leczeniu raka. Limfocyty T – komórki układu immunologicznego, które chronią nas, zwalczając bakterie i wirusy – nieustannie skanują organizm i potrafią rozpoznawać komórki nowotworowe. Badacze identyfikują i izolują limfocyty T zdolne do atakowania komórek nowotworowych, namnażają je i ponownie wprowadzają do organizmu pacjenta. Naukowcy ci pracują nad obroną ludzkiego organizmu, pokazując, że badania oparte na współpracy i wspierane przez UE mogą przynosić realne rezultaty.   

UE stoi po stronie nauki. A Ty?  

Naukowcy i ich praca: Poznaj Natalię z Polski

Oto cała historia

A gdyby tak lekarstwo na raka można było znaleźć w ciele samego pacjenta?  

Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego sądzą, że odpowiedzią mogą być limfocyty T, komórki układu immunologicznego, które patrolują organizm, zwalczają infekcje i wykrywają nieprawidłowe komórki.   

Wspierani przez UE naukowcy z Centrum Badań nad Szczepionkami Przeciwnowotworowymi oraz z grupy badawczej Immunologia Nowotworów pracują nad urzeczywistnieniem tej koncepcji.  

„Limfocyty T to komórki układu immunologicznego obecne w moim organizmie. Walczą z bakteriami i wirusami, ale potrafią też rozpoznawać komórki, które są w jakiś sposób nieprawidłowe, na przykład zmutowane komórki nowotworowe” – wyjaśnia dr Natalia Marek-Trzonkowska, dyrektor Centrum. „Potrafimy zidentyfikować komórki, które mogą zwalczyć raka. Umiemy również pozyskać je z ciała pacjenta za pomocą specjalnego sprzętu i rozmnożyć w dużych ilościach, aby móc je ponownie wstrzyknąć pacjentowi”.  

Natalia i jej zespół wierzą, że ich praca przyczyni się do opracowania innowacyjnych metod walki z rakiem, które będą skuteczniejsze w porównaniu z obecnie stosowanymi metodami leczenia, takimi jak chemioterapia. 

Chemioterapia jest mniej precyzyjna niż terapie biologiczne. To jak próba zabicia komara młotkiem – i to komara siedzącego na Twoim kolanie. Możesz go nie trafić, a nawet gorzej – zrobić sobie krzywdę.

– Natalia Marek-Trzonkowska, dyrektor Międzynarodowego Centrum Badań nad Szczepionkami Przeciwnowotworowymi na Uniwersytecie Gdańskim

Natalia, która z wykształcenia jest weterynarzem, obecnie kieruje międzynarodowym zespołem finansowanym przez UE i współpracuje z innymi europejskimi uniwersytetami w celu wprowadzenia tego potencjalnego leku do badań klinicznych Natalia podkreśla kluczowe znaczenie współpracy: „Im większy zespół, tym większe są nasze szanse”.   

W przypadku tego rodzaju współpracy między krajami i obszarami specjalizacji komunikacja nie zawsze jest łatwa, ale jak wyjaśnia Natalia: „Nauczyliśmy się już, że zadawanie pytań to żaden wstyd, ponieważ pytania przynoszą odpowiedzi i poszerzają naszą wiedzę”. Ta inicjatywa badawcza, która rozpoczęła się w październiku 2022 roku i potrwa do marca 2026 roku, otrzymała 1,5 miliona euro ze środków UE. Ogółem UE zainwestowała ponad 2,2 miliarda euro w naukę, badania i innowacje w Polsce. 

Dowiedz się więcej (CORDIS)

Inne przykłady projektów

Jak recykling opon może przywrócić ważny surowiec

Sadza techniczna – drobny proszek o wyglądzie zwykłej sadzy – jest wykorzystywana m.in. w produkcji tworzyw sztucznych, tuszów, powłok oraz opon gumowych, ale jej wytwarzanie generuje odpady i szkodliwe emisje. Naukowcy z Polski opracowali nową technikę jej odzyskiwania z poddanych recyklingowi opon, stanowiącą ekonomiczną i bardziej przyjazną dla środowiska metodę produkcji tego materiału.

Ratowanie zagrożonych języków przed zapomnieniem

Tysiące języków regionalnych i mniejszościowych na całym świecie jest zagrożonych zapomnieniem. Dbałość o ich zachowanie może być kluczowa dla ochrony tożsamości, wiedzy gromadzonej przez wieki, a nawet dobrostanu społeczności. W ramach wspieranego przez UE projektu naukowcy zbadali zagrożone języki i ich rewitalizację, koncentrując się na językach mniejszościowych i rdzennych w Polsce i Meksyku.

Wykorzystanie mikroorganizmów metanotroficznych do produkcji ekologicznych opakowań

Wytwarzane z polimerów materiały opakowaniowe mogą utrzymywać się w środowisku przez setki lat, dlatego trwają poszukiwania alternatyw, które mogą być łatwo rozkładane przez mikroorganizmy w glebie. Naukowcy zbadali wykorzystanie bakterii do skutecznego przekształcania metanu w biopolimer, który znajduje już zastosowanie w przemyśle, medycynie i farmacji.

Prawa człowieka w centrum technologii zdrowotnych

W ostatnich latach znacząco wzrosła dostępność aplikacji mobilnych, urządzeń do noszenia oraz oprogramowania opartego na sztucznej inteligencji do monitorowania stanu zdrowia, lecz dla części użytkowników, np. osób starszych, mogą być one trudne w obsłudze i niedostępne. W ramach wspieranego przez UE projektu zbadano kwestie etyczne związane z takimi użytkownikami i opracowano plan działań mający na celu uwzględnienie ich potrzeb przy projektowaniu technologii zdrowotnych.

Bakterie wspomagające odżywianie roślin narażonych na stres solny

Pożyteczne mikroorganizmy glebowe są obiecującą alternatywą dla nawozów chemicznych, mogą dostarczać roślinom składniki odżywcze, a także łagodzić skutki trudnych warunków środowiskowych. Badacze przeanalizowali, w jaki sposób bakterie bytujące w środowiskach o wysokim zasoleniu mogą dostarczać azot – kluczowy składnik odżywczy – roślinom narażonym na stres solny.